Leczenie w Klinice Center-Dent gwarantuje prawidłowy i zdrowy zgryz, poprawę estetyki uśmiechu i rysów twarzy, proste zęby oraz prawidłową funkcję stawów. Indywidualnie opracowywane plany leczenia służą osiąganiu szybkich i trwałych rezultatów, doskonałych pod względem estetycznym. Uzyskane dzięki terapii optymalne wyniki leczenia poprawiają samoocenę oraz dodają pewności siebie. Lepsze samopoczucie pacjenta jest dla Nas najlepszą i zarazem najważniejszą wizytówką i reklamą.


Leczenie ortodontyczne polega na przesuwaniu zębów w celu poprawy ich wyglądu, funkcjonalności oraz długowieczności. Z pomocą ortodoncji możemy poprawić własny wizerunek, zwiększyć pewność siebie i zadbać o zdrowie zębów, dziąseł i stawów skroniowo-żuchwowych.

  • Co nas wyróżnia:

- ortodoncja funkcjonalna - jako jedni z nielicznych leczymy wady zgryzu w oparciu o teorię funkcjonalną, która zapewnia trwały efekt, niweluje możliwość nawrotu wady i przyczynia się do leczenia zaburzeń stawów, mięśni i bólów głowy.

- leczenie dzieci za pomocą aparatów stałych już od 8 roku życia!!!

- stosujemy w większości przypadków filozofię ortodoncji bezekstrakcyjnej, czyli nie wymagającej usuwania zębów;

Błędem jest teoria , że aparat stały zakładamy jak pojawią się wszystkie zęby stałe lub gdy nasze dziecko osiągnie piętnasty rok życia. Dzięki nowym technologiom zakładamy aparaty stałe jeszcze wtedy gdy dzieci rosną, dzięki czemu nasze leczenie jest bardziej skuteczne i nie musi wiązać się z ekstrakcjami!!! Nie skazujmy swoich dzieci na aparaty ruchome, które nie tylko są nieskuteczne, ale kojarzą się dzieciom z męczarnią.


Co można zyskać dzięki ortodoncji ?


1. poprawa wyglądu - równe ustawienie zębów w łuku, odpowiednie proporcje twarzy, ładny i symetryczny uśmiech, który jest naszą najlepszą wizytówką.

2. poprawa higieny - proste i równe zęby to również lepsze ich oczyszczanie a co za tym idzie wzorowa kondycja

3. poprawa samopoczucia - walczymy nie tylko z poprawą wyglądu, ale również bólami głowy, których nikt nie potrafi zdiagnozować. Ortodoncja w dużej ilości przypadków daje nam do tego oręż.


photo-370.jpg




Zakres opieki ortodontycznej:

1/ PROFILAKTYKA WAD ZGRYZU

Profilaktykę ortodontyczną należy stosować od wczesnych dni życia dziecka. Około 80% wad zgryzu, ma charakter nabyty czyli powstaje w wyniku wytworzenia się nieprawidłowych nawyków u dzieci i zaburzenia w prawidłowości rozwoju narządu żucia. Zapobieganie tym wadom należy do ogólnomedycznej opieki zdrowotnej.

Okres niemowlęcy: od urodzenia do 12m-ca życia.

Najistotniejsze w tym okresie jest prawidłowe karmienie dziecka oraz odpowiednie ułożenie w czasie snu i karmienia.

1. Prawidłowe karmienie:

Najlepsze fizjologicznie i korzystne dla niemowlaka jest karmienie naturalne. Ma to znaczenie nie tylko ortodontyczne ale również ogólnomedyczne i ważne pod względem psychologicznym. Używanie różnych grup mięśniowych twarzy oraz języka stymuluje układ narządu żucia do prawidłowego rozwoju szczęki i żuchwy a tym samym do kształtowania prawidłowego zgryzu. Po około 3-cim miesiącu życia, powinniśmy rozpocząć podawanie półpłynnych i papkowatych pokarmów na łyżeczce. Od momentu wyrznięcia się pierwszych zębów mlecznych (5-8m.ż.) zaleca się stopniowe wprowadzenie do diety twardszych pokarmów, typu kromka chleba, aby wykształcić odruch odgryzania. W przypadku kiedy niemożliwe jest karmienie naturalne, należy pamiętać aby karmienie sztuczne było jak najbardziej zbliżone do fizjologii.

2. Właściwe ułożenie dziecka w czasie snu:

Podczas snu główka dziecka powinna być nieco uniesiona. Możemy do tego uzyć płaską poduszeczkę podłożona pod główkę. Taka pozycja zapobiega nieprawidłowemu położeniu żuchwy oraz ułatwia oddychanie przez nos.


Okres poniemowlęcy (żłobkowy) : od 12miesięcy do 3 lat.


W tym okresie rozwojowym zwracamy uwagę na sposobie odżywiania dziecka. Zbyt długie podawanie dziecku pokarmów półpłynnych wpływa bowiem na przetrwanie niemowlęcego sposobu połykania, co z kolei może przyczynić się do powstania wstępnych wady zgryzu. Bardzo ważne jest też zwrócenie uwagi na nieprawidłowe nawyki dziecka, takie jak ssanie palca , smoczka, zagryzanie wargi itp. Ważne jest również, aby czyścić dziecku zęby już od momentu pojawienia się pierwszych zębów mlecznych . Na początku możemy stosować gaziki , później miękką szczoteczkę do zębów.

Okres wczesnego dzieciństwa (wiek przedszkolny) : od 3 do 6-7 lat.


Tym okresie narząd żucia charakteryzuje się intensywnym rozwojem i jest bardzo narażony na działanie czynników szkodliwych. Objawiają się one w postaci : nieprawidłowo kształtującej wymowa, nieprawidłowego sposobu połykania i oddychania, nawyk ssania, schorzenia migdałków, a także próchnica zębów mlecznych. Utracone przedwcześnie zęby mleczne predysponują do późniejszego zaburzenia w wyrzynaniu zębów stałych a co za tym idzie do powstania wad zgryzu. W tym okresie, gdy zaobserwujemy któreś z wymienionych wyżej nieprawidłowości, należałoby przyjść z dzieckiem do specjalisty ( ortodonty, pediatry i stomatologa dziecięcego). Wczesne objęcie dziecka opieką lekarską i lekarsko-dentystyczną może w krótkim czasie i z dobrym skutkiem przywrócić prawidłowy rozwój dziecka stosują profilaktykę bądź proste leczenie.


Okres późnego dzieciństwa (wiek szkolny).

Zaburzenia występujące u dzieci w tym okresie życia to w przeważającej większości przypadków nie wyleczone zaburzenia z okresów wcześniejszych. Metody zapobiegania wadom zgryzu są tutaj takie same jak u dzieci młodszych. Pamiętajmy , że im wcześniej podejmiemy czynności skierowane na zapewnienie naszym dzieciom zdrowia, tym mniejsze niedogodności i trudności czekają na nie .

photo-377.jpg

2/ LECZENIE APARATAMI RUCHOMYMI DZIECI / wady zgryzu u dzieci leczymy głównie za pomocą aparatów ruchomych. Wskazaniem do wizyty u ortodonty jest zaburzenie wyrzynania zębów, a także występujące parafunkcje, dysfunkcje np. oddychanie przez usta lub nawyk ssania palca, nagryzanie wargi itp. Aparat ruchomy wewnątustny składa się z akrylowej płytki w kolorze wybranym przez Pacjenta (dziecko), drucianych elementów utrzymujących oraz elementów aktywnych: śrub, sprężyn. Najlepszym momentem na leczenie wad zgryzu przy pomocy tego typu aparatów jest okres wzrostu dzieci i młodzieży. Leczenie aparatem ruchomym, jego skuteczność uzależnione są od rodzaju wady, wieku Pacjenta oraz jego współpracy z lekarzem. Podobnie przedstawia się sprawa, jeśli chodzi o czas leczenia ortodontycznego. Aby prawidłowo wyleczyć krzywy zgryz, dziecko musi przestrzegać obowiązujących zasad stosowania aparatów ruchomych: czasu noszenia i sposobu korzystania z aparatu.



3/ leczenie aparatami stałymi młodzieży / wady zgryzu u młodzieży najczęściej korygowane są za pomocą aparatów stałych, które dają doskonałą możliwość przeprowadzenia właściwego leczenia ortodontycznego. Czas leczenia aparatem najczęściej obejmuje okres ok. 2 lat. Aparaty stałe to urządzenia składające się z różnego rodzaju zaczepów (zamków, pierścieni) osadzonych za pomocą specjalnych klejów na stałe do powierzchni zębów. Zaczepy te stanowią umocowanie dla sprężystych drutów, będących właściwym źródłem siły działającej na zęby, którą dyktuje ortodonta. Dzięki temu, iż aparaty stałe wywierają siłę bez przerwy, przez cały okres leczenia, pozwalają na osiągnięcie precyzyjnych efektów leczniczych. Leczenie aparatem stałym trwa w zależności od wady zgryzu od roku do trzech lat.

W zależności od predyspozycji pacjenta oraz zaleceń lekarza ortodonty stosowane są różne rodzaje aparatów stałych począwszy od aparatów metalowych po zupełnie niewidoczne aparaty lingualne.

photo-374.jpg

































4/ Leczenie ortodontyczne dorosłych ma na celu nie tylko poprawę estetyki lecz często jest przygotowaniem do leczenia protetycznego, chirurgicznego czy implantologicznego. Wpływa ono znacząco na poprawę stanu przyzębia, likwiduje dysfunkcje stawu skroniowo - żuchwowego.



Przebieg leczenia:


1.Konsultacja ortodontyczna

2.Plan leczenia ortodontycznego, przedstawienie i omówienie planu tzw. Full record

3.Właściwe leczenie ortodontyczne

4.Wizyty kontrolne

5. Faza retencji/stabilizacji

Nasz Pacjent posiada zapewniona kompleksową opiekę stomatologiczną, w przypadku konieczności dodatkowych czynności przygotowujących uzębienie do założenia aparatu stałego, zostanie profesjonalnie przez nie przeprowadzony aż do momentu rozpoczęcia właściwego procesu leczenia/ leczenie ogólnostomatologiczne , chirurgiczne itp./


Ad 1 . Konsultacja ortodontyczna


Przede wszystkim rozmowa z pacjentem.


Podczas pierwszej wizyty ortodonta przeprowadza dokładny wywiad z Pacjentem w celu jak najpełniejszego zrozumienia przyczyn zgłoszenia się na wizytę oraz zapoznaje się z potrzebami i oczekiwaniami Pacjenta. Zęby, dziąsła i zgryz pacjenta są wnikliwie badane, oceniana jest estetyka twarzy(symetria, rysy), funkcjonowanie stawów skroniowo ? żuchwowych, czynność oddychania, połykania oraz mowa. Na pierwszej wizycie lekarz wykonuje szczegółowe badania pozwalające na postawienie pełnej diagnozy i ustalenie indywidualnego planu leczenia:

-badanie zewnątrz i wewnątrzustne

-pobranie wycisków do gipsowych modeli diagnostycznych uzębienia

-dokumentacja fotograficzna (zewnątrz i wewnątrzustna, wykonuje ją lekarz ortodonta w gabinecie)

-zdjęcia rentgenowskie: cyfrowy pantomogram, 3D (Pacjent może je wykonać na miejscu, w naszej pracowni RTG) !

photo-376.jpg

Ad.2 Przedstawienie planu leczenia ? lekarz ortodonta przedstawia Pacjentowi plan leczenia ortodontycznego, uwzględniający przebieg i przewidywany czas trwania leczenia ortodontycznego, by móc dokładnie określić na jak długo aparat na zęby powinien być założony. Ustalony na podstawie wykonanych badań, ten plan ma zagwarantować Pacjentowi uzyskanie jak najlepszego wyniku pod względem estetyki, funkcji i stabilności. Jest to również moment przeznaczony na ewentualne pytania Pacjenta i wybór aparatu (to, czy będzie to aparat metalowy, porcelanowy, czy też kryształowy/szafirowy, zależy w dużej mierze od Pacjenta). Przy wyborze aparatu należy uwzględnić także koszty leczenia aparatem stałym. Po zaakceptowaniu przez Pacjenta planu leczenia i podpisaniu zgody, ortodonta rozpoczyna właściwe leczenie .

Ad.3 Zakładanie aparatu:

Zakładanie aparatu stałego, polega na przyklejeniu do zębów zamków za pomocą specjalnego, nieszkodliwego kleju. Precyzyjne przyklejenie aparatu do powierzchni zębów ma bardzo istotne znaczenie dla przebiegu leczenia i efektu końcowego. Zwracamy na to szczególną uwagę , gdyż nieprecyzyjne lub nieprawidłowe umieszczenie zamków komplikuje i przedłuża leczenie. Jest to zabieg całkowicie bezbolesny wymagający od pacjenta jedynie odrobiny cierpliwości.

Ad.4 Wizyty kontrolne

Żaden aparat ortodontyczny nie przeprowadza leczenia samodzielnie. Dlatego wymagane jest odbywanie systematycznych wizyt kontrolnych, w czasie których ortodonta w odpowiedni sposób reguluje aparat, w celu osiągnięcia zamierzonego rezultatu. Tak naprawdę, aparat ortodontyczny jest jedynie pomocniczym narzędziem w rękach lekarza.

Systematyczne odbywanie wizyt kontrolnych jest podstawowym warunkiem prowadzenia leczenia.

Na tym etapie cały czas badamy czy nowe ustawianie się zębów nie będzie kolidowało z układem mięśniowo ? stawowym, aby całe leczenie było w zgodzie z teorią funkcjonalną. Nie szukamy wyłącznie kompromisów estetycznych. Wzorowa estetyka i wygląd musi być poparta dobrą funkcją zębów, trwałym efektem i brakiem skutków ubocznych leczenia.

Należy pamiętać, iż zaniedbanie systematyczności wizyt kontrolnych znacznie przedłuża leczenie, a w niektórych przypadkach stanowi dla ortodonty podstawę do przerwania leczenia.


Przy zachowaniu odpowiedniej higieny jamy ustnej nie ma możliwości osłabienia zębów aparatem ortodontycznym. Zamki nie niszczą zębów, ale słabe czyszczenie może powodować ubytki w zębach. Pacjent otrzymuje od lekarza dokładne wskazania odnośnie higieny. W przypadku niewystarczającej higieny jamy ustnej, co kilka wizyt kontrolnych wykonywana jest higienizacja profesjonalna - skaling, piaskowanie i fluoryzacja.

Ad.5 Zdejmowanie aparatu stałego


Aktywna faza leczenia ortodontycznego kończy się zabiegiem zdjęcia aparatu z zębów. Taki zabieg polega na odklejeniu zamków, rurek lub pierścieni, co trwa od kilkudziesięciu sekund do kilku minut, po czym następuje zabieg oczyszczenia zębów z pozostałości kleju. Zdejmowanie zamków odbywa się w sposób mechaniczny: za pomocą specjalnych kleszczy uciska się zamek, który łatwo odskakuje od zęba.

Utrzymanie pożądanego efektu i okluzja.


Ostatnią rzeczą lecz nie najmniej ważną jest utrzymanie uzyskanych wyników na długie lata. Ta część terapii ma na celu utrzymanie osiągniętego wyniku leczenia i jest tak samo ważna, a w niektórych przypadkach ważniejsza niż faza aktywna, czyli okres noszenia aparatu korygującego wadę. Środkiem stosowanym w tej części leczenia są tzw. retainery, czyli aparaty retencyjne w postaci przyklejonego na stałe od wewnętrznej strony zębów specjalny drucik oraz na łuk szczęki ruchoma akrylowa płytka, którą bezpośrednio po zdjęciu aparatu stałego należy nosić w dzień i w nocy, później czas jej noszenia jest stopniowo redukowany. W czasie trwania tego etapu obowiązkowe są wizyty kontrolne.

Wizyty kontrolne odbywają się z różną częstotliwością, w zależności od zastosowanej metody leczenia, jego fazy oraz indywidualnych potrzeb pacjenta:

-aparaty ruchome - co 2-4 miesiące

-aparaty stałe - co 4-10 tygodni

photo-371.jpg
>.



NAJCZĘŚCIEJ ZADAWANE PYTANIA

1/ Co znaczy słowo ortodoncja ?

Słowo ortodoncja pochodzi od dwóch greckich wyrazów: orthos i odus , czyli prosty i ząb . Ortodoncja jest to dziedzina stomatologii, która zajmuje się profilaktyką i leczeniem wad zgryzu oraz wad szczękowo-twarzowych u dzieci, młodzieży i dorosłych. Terapia, która prowadzona jest przez specjalistę -ortodontę wpływa nie tylko na właściwe stosunki międzyzębowe, lecz także na proporcje i rysy twarzy.


2/ Jakie znaki u dziecka wskazują na konieczność wizyty u lekarza ortodonty ?

Wada wymowy, asymetria twarzy , nawyki typu: obgryzanie paznokci, ołówków, długopisów, ssanie palca, oddychanie ustami , nieprawidłowe układanie języka, stale otwarta buzia , przedwczesna utrata zębów mlecznych (zazwyczaj wskutek powikłań nieleczonej próchnicy), nadmiernie wysunięta lub cofnięta bródka ,nieprawidłowe uszeregowanie zębów (nadmierne stłoczenia lub szpary między zębami)


3/ Jakie znaki u dorosłego wskazują na konieczność wizyty u ortodonty

Zgrzytanie zębami , ścieranie zębów, odsłanianie się szyjek zębów , stłaczanie się zębów ,

nadmierne odkładanie się kamienia, niezadowalająca kosmetyka w postaci stłoczeń, obrotów zębów, szpar

4/ Co należy zrobić przed rozpoczęciem leczenia ortodontycznego?

Przed założeniem aparatu zęby muszą być wyleczone i oczyszczone z ewentualnego kamienia i osadu. Ustalając plan leczenia ortodonta zdecyduje, które zęby należy wyleczyć, a których nie potrzeba, bo np. będą do usunięcia. Pacjent dowie się także, czy istnieje potrzeba wykonania innych zabiegów lub badań niezbędnych przed założeniem aparatu.

5/ Czy po założeniu aparatu zęby będą bolały?

Pacjenci ortodontyczni zgłaszają występowanie dolegliwości o rożnym nasileniu od bardzo nieznacznych (uczucie ,,pociągania") do bólu (głównie przy nagryzaniu). Jeśli pojawia się wrażliwość na nagryzanie należy przez parę dni po naklejeniu aparatu stosować tzw. miękką dietę. Dolegliwości bólowe mogą pojawić się po ok 4-5 godzinach od założenia aparatu. Po kilkunastu godzinach powinny ulegać systematycznemu zmniejszaniu. Podobne dolegliwości mogą pojawiać się po aktywacji aparatu na wizycie kontrolnej. W przypadku występowania dużego bólu zębów należy o tym poinformować lekarza prowadzącego.

6/ Jak długo trwa założenie aparatu ?

Przeważnie założenie aparatu zazwyczaj trwa ok.1-1,5 godziny.

7/Czy po założeniu aparatu muszę zmienić swój sposób odżywiania ?

Pacjent podczas aktywnej fazy terapii ortodontycznej wymaga specjalnych zaleceń dietetycznych z powodu zwiększonego ryzyka gromadzenia się oraz zalegania resztek pokarmowych powodowanych obecnością elementów aparatu ortodontycznego. Należy unikać pokarmów słodkich i kleistych, które długo zalegają na składowych częściach aparatu. Niewskazane są napoje gazowane, gdyż zawarty w nich dwutlenek węgla osłabia klej odpowiedzialny na utrzymanie zamków na szkliwie, co pogarsza utrzymanie aparatu i zwiększa ryzyko odklejenia jego elementów. Na przebarwienia ligatur lub innych elementów aparatu wpływają takie produkty jak: czerwone buraki, czerwona papryka, wiśnie, czarne porzeczki, jagody, aronia, kawa, herbata, soki, cola, czerwone wino, sosy z dodatkiem curry, sojowy, chili, tabasco, żelki, cukierki, lody . Do przebarwień przyczynić się może również palenie tytoniu.

8/ Czym spowodowane jest możliwe krwawienie dziąseł ?

Pojawiająca się krew w jamie ustnej zwykle związana jest z nieprawidłową higieną, która powoduje stan zapalny dziąseł a w konsekwencji ich krwawienie. Może się również zdarzyć, że pewne elementy aparatu mogą przyczynić się do otarć śluzówki (tzw. odleżyn), które również mogą powodować niewielkie krwawienie. Zazwyczaj lekarz instruuje pacjenta jak radzić sobie w takich sytuacjach, np. poprzez zastosowanie specjalnego wosku zabezpieczającego oraz smarowanie uszkodzonego miejsca odpowiednią maścią leczniczą.

9/ Dlaczego w trakcie noszenia aparatu mogą pojawić się szpary między zębami ?

Podczas leczenia zęby przesuwają się w różnych kierunkach i czasem jest tak, że chwilowo wygląda to gorzej niż przed leczeniem. Nie ma powodów do zmartwień, trzeba uzbroić się w cierpliwość. Szpary między zębami są potrzebne aby wyrównać i prawidłowo ustawić wszystkie zęby, kiedy to nastąpi, zostaną one zamknięte. Jest to prawidłowy etap leczenia, na pewno po zdjęciu aparatu zęby będą odpowiednio ustawione.

10/Jak zdejmuje się aparat stały?

Po zakończeniu aktywnej fazy leczenia ortodontycznego aparatem stałym, zamki odkleja się za pomocą specjalnie do tego przeznaczonych kleszczy. Ściśnięcie podstawy zamka powoduje jego odklejenie się od powierzchni zęba. Następnie lekarz ortodonta czyści powierzchnię szkliwa z kleju specjalnymi wiertłami ortodontycznymi, które są bezpieczne dla tkanek twardych zęba. Na koniec wskazane jest również wykonanie piaskowania. Po minimum trzech miesiącach wskazane jest wybielanie zębów.

11/ Jak troszczyć się o zęby podczas noszenia aparatu ortodontycznego ?

O zęby trzeba dbać zawsze jednak podczas noszenia aparatu stałego szczególnie! Należy poświęcić więcej czasu na dokładną higienę jamy ustnej. Istnieją specjalne akcesoria służące do oczyszczania trudno dostępnych miejsc aparatu i zębów, tj.: irygatory, szczoteczki ortodontyczne, szczoteczki jednopęczkowe, wyciorki, pasty, płyny do płukania ust. Sumienne dbanie o higienę w tym szczególnym czasie pomoże uniknąć ewentualnych komplikacji i przyczynić się do sprawnego (może nawet szybszego) wyleczenia wady ortodontycznej .




ORTODONCJA


Konsultacja ----------------------------------------------------------------------------------------------------50 zł

Modele diagnostyczne -------------------------------------------------------------------------------------50 zł

Plan Leczenia ortodontycznego/ tele rtg, pantomogram, analiza modeli, analiza tele / --------100 zł

Profilaktyka ortodontyczna

Utrzymywacz przestrzeni -------------------------------------------------------------------------------100 zł

Aparaty ortodontyczne ruchome

Jednoszczękowe ----------------------------------------------------------------------------------------600 zł

Dwuszczękowe ----------------------------------------------------------------------------------------800 zł

Dodatkowa śruba ---------------------------------------------------------------------------------------50 zł

Naprawa aparatu ----------------------------------------------------------------------------------------90 zł

Wymiana klamry ----------------------------------------------------------------------------------------80 zł

Wizyta kontrolna ----------------------------------------------------------------------------------------50 zł

Maska twarzowa ortodontyczna ---------------------------------------------------------------------350 zł

Twin -Block ---------------------------------------------------------------------------------------------1000 zł


Aparaty ortodontyczne stałe


Łuk gosh garian -----------------------------------------------------------------------------------------250 zł

Łuk bihelix ----------------------------------------------------------------------------------------------300 zł

Łuk guodhelix ----------------------------------------------------------------------------------------------350 zł

Śruba Hyrax na pierścieniach ---------------------------------------------------------------------------800 zł

Leczenie aparatami stałymi

Aparat stały z zamkami metalowymi / pełny łuk/ w zakresie jednej szczęki -----------------1500 zł

Aparat stały z zamkami metalowymi / łuk częściowy / w zakresie jednej szczęki -------1000 zł

Aparat stały z zamkami estetycznymi ?porcelanowymi / cały łuk / ---------------------------2500 zł

Aparat stały z zamkami estetycznymi od trójki do trójki , reszta metalowa ------------2100 zł

Wizyta kontrolna bez wymiany łuku -----------------------------------------------------------------100 zł

Szyna nagryzowa -----------------------------------------------------------------------------------------250 zł

Implant ortodontyczny --------------------------------------------------------------------------------350 zł

Leczenie retencyjne

Retainer stały ------------------------------------------------------------------------------------------------350 zł

Aparat retencyjny zdejmowany ------------------------------------------------------------------------400 zł

Szyna retencyjna --------------------------------------------------------------------------------------------250 zł

Retainer stały + szyna retencyjna --------------------------------------------------------------------500 zł